Aan de bosrand van het Drents-Friese Wold bij Appelscha bevindt zich een zandvlakte. Een vlakte met een klim- en duikelrek, wat klimbomen, bankjes en zand. Lang niet zoveel zand als er in de nabij gelegen Kale Duinen ligt, maar het is groot genoeg om bijvoorbeeld neer te strijken voor een familiedag. Neem een paar spellen mee als jeu de boules, crocket of vinkingcup en je middag is gevuld. Er zijn genoeg schaduwplekken en zitmogelijkheden. Zijn de bankjes bezet, dan staat er links achterin de hoek een muurtje. Het staat er al sinds halverwege de twintigste eeuw en diende destijds als omkadering van een bosmeertje, een zwemplas waar de jeugd van Appelscha naartoe ging om te zwemmen.
Er heeft zich meer op deze plek afgespeeld. Bergfeesten werden er al sinds 1859 gehouden. Dat is ontstaan toen veenarbeiders twee dagen per jaar de kans kregen om het zware werk neer te leggen. Overdag konden bezoekers tijdens de Bergfeesten vleeswaren winnen, er waren volksvermaken als mastklimmen, zaklopen en andere spellen die kracht of behendigheid vereisten. ’s Avonds volgde er een dansfeest in een grote tent. De Bergfeesten groeiden en daarmee ook het aantal bezoekers. Het werd in die jaren één van de grootste trekpleisters van Appelscha.
Maar de vlakte trekt ook een heel andere categorie mensen. Kunstschilders. Siert Geertsma (1895 – 1985) en Sipke Teijema (1897 – 1974) lieten zich door deze plek inspireren. Zij legden met regelmaat vliegdennen vast, waarvan de wortels zijn vrijgekomen door het verstoven duinzand. Hun penseeltekeningen, houtgravures en schilderijen zijn te bezichtigen in de Hoolten Klinte, op Bosberg 1 in Appelscha en in museum Dr8888 in Drachten.
Wie een dagdeel spendeert op de Kale Duinen kan dit goed combineren met een wandeling over het Bosbergpad, het pad volg je de hele 2,2 kilometer waarna je weer uitkomt op de zandvlakte. Onderweg kom je onder meer de Bosbergtoren tegen, een spectaculaire uitkijktoren vanaf waar je bij helder weer Leeuwarden, Assen en Groningen kunt zien liggen. Jaarlijks wordt er een groot beachvolleybaltoernooi gehouden op de Zandvlakte.
